Skip to content

Cloud: het gemak van de creditcard heeft zijn prijs

Auteur(s): Paul Groen

Organisaties standaardiseren op cloud en lopen daarbij tegen barrières aan. Een belangrijk obstakel zijn onverwacht hoge kosten. Wie dacht met cloud als leveringsmodel goedkoper uit te zijn, komt vaak bedrogen uit. Is er wat aan te doen of moeten we ermee leren leven?

De bekende cloudplatformen van AWS, Google en Microsoft zijn helemaal ingericht op gebruiksgemak. Je logt in, zet een paar vinkjes en klaar. Wil je meer? Geen enkel probleem. Als een provider aan een specifieke behoefte kan voldoen, heb je daar zó de beschikking over – nadat je de creditcard hebt getrokken. In dat gemak schuilt tegelijkertijd het gevaar. Want mensen zijn lui, en nadenken over wellicht goedkopere alternatieven komt ons op het moment van bestellen niet uit. Cloudadoptie is vaak een bottom-up-proces gebleken: individuele teams migreren toepassingen naar de cloud, zonder veel onderlinge coördinatie. Per team lijken de kosten misschien beperkt en overzichtelijk, maar al die teams zorgen voor overlap in afgenomen toepassingen en licenties – en dus ook voor onnodig hoge kosten.

Transparantie bedrieglijk

Op het eerste gezicht lijken kostenoverschrijdingen niet aan cloud-providers te liggen. De kosten van hun dienstverlening zijn tenslotte overzichtelijk gepubliceerd op de portal of zijn via een API ontsloten. Die transparantie is alleen bedrieglijk want grote providers zoals de hierboven genoemde werken met tienduizenden prijspunten, en facturen kunnen miljoenen regels lang zijn. De uiteindelijke link met de afgenomen oplossingen en diensten is vaak moeilijk te leggen. En zijn met IaaS-diensten de prijspunten nog grotendeels vergelijkbaar met traditionele infrastructuur, met PaaS en FaaS diensten zijn die overeenkomsten verdwenen.

Wat de complexiteit ook verhoogt, zijn de voortdurende prijswijzigingen. Zowel individuele prijzen als complete prijsmodellen zijn voortdurend aan veranderingen onderhevig. Wat vandaag een goede deal is, is dat morgen wellicht niet meer. Daarnaast zijn er nog de vaak onderschatte netwerkkosten: data downloaden vanuit de cloud kost geld. Vaak zijn die kosten juist bij goedkope archiefopslag aanzienlijk. Als een archief dan toch regelmatig geraadpleegd wordt, dan dat duur uitvallen.

Eigen verantwoordelijkheid

Laat een ding duidelijk zijn. Het is de verantwoordelijkheid van afnemers zelf om de uitgaven aan cloud onder controle te houden. Uit het meest recente jaarlijkse rapport van RightScale, leverancier van oplossingen voor multi-cloud management en kostenoptimalisatie, blijkt dat de uitgaven aan de publieke cloud bij grote organisaties aanzienlijk zijn en nog steeds flink groeien. De groei is zelfs drie keer zo groot als die van de private cloud. De meeste organisaties proberen wel de stijgende kosten van hun bestaande cloud-oplossingen terug te dringen, maar vooralsnog zonder blijvend succes: voor het derde achtereenvolgende jaar in dit terugkerende onderzoek staat dit bovenaan de prioriteitenlijst. Dat veel bedrijven meerdere oplossingen bij meerdere cloud-providers afnemen en in meerderheid ook in hybride vorm, maakt het er ook niet overzichtelijker op.

Waarom vallen migraties naar de cloud op termijn vaak duurder uit dan IT on premise? In een aantal gevallen komt het door het ontbreken van specialistische kennis. Het managen van alle licenties die in een publieke cloudomgeving gebruikt worden, is daar een goed voorbeeld van. Cloud-licenties doen qua complexiteit zeker niet onder voor die van on-premise software. En dat terwijl providers vaak opties bieden om te besparen. Bij AWS en Azure zetten gebruikers respectievelijk slechts ongeveer de helft en een kwart van de tijd zogenaamde Reserved Instances in. Waarom zou je diensten die continu nodig zijn niet voor langere tijd inkopen als je dit kortingen tussen de 50 tot 70 procent oplevert.

Slecht in opruimen

Het is niet alleen ontbrekende kennis. Mensen zijn nu eenmaal slecht in opruimen. Veel services die tijdelijk nodig zijn, worden na gebruik niet meer afgesloten. We hevelen dus in toenemende mate workloads over naar de public cloud, maar kijken er daarna nog maar nauwelijks naar om. Met clouddiensten moet je echter veel vaker dan voorheen – bij on-premise oplossingen – een assessment doen of een systeem nog doet wat het moet doen, en of er geen nieuwe clouddiensten zijn ontstaan die beter of goedkoper zijn dan de huidige. Neem hergebruik, wat je kunt ondervangen door alle afgenomen clouddiensten op te nemen in een configuratie database met alle gebruikte IT-componenten, en periodiek de CMDB te vergelijken met de portal. Diensten die niet in de CMDB staan, kun je dan in principe uitschakelen.

Maar we zijn niet alleen slechte opruimers. Ook plannen staat op gespannen voet met de praktijk van alledag. Soms is het echter zo moeilijk niet. Je kunt dit zelf monitoren, maar het kan ook automatisch. Slechts een minderheid van cloud-gebruikers zet geautomatiseerde processen in, zoals het uitschakelen van workloads als deze niet worden gebruikt na een x-moment of het optimaliseren van instances zodat precies de juiste capaciteit beschikbaar is (rightsizing in combinatie met autoscaling). Een belangrijke verbetering is een centraal cloud team ingericht dat toezicht houdt op kosten, functionaliteit en de keuze van applicaties. Twee derde van de bedrijven heeft deze maatregel genomen. Maar bedrijven kunnen veel meer doen om de kosten terug te dringen, terwijl ze steeds meer workloads naar de cloud overhevelen. Het rapport van Rightscale wijst uit dat IT-beslissers verspilling onderschatten: het werkelijke percentage is 35, terwijl de respondenten gemiddeld schatten dat het 27 procent is.

Markt consolideert

Ligt het alleen aan de afnemers of nemen cloudplatformen ook de ruimte in die ze willen krijgen? Op alle genoemde verbeterpunten heb je als organisatie zelf in zekere zin invloed. Maar er is meer aan de hand. Lange tijd drukte marktleider AWS de prijs, daarbij geholpen door Microsoft en Google. Maar de vraag naar clouddiensten zal stijgen, en er zijn hordes bedrijven die de stap naar de cloud nog moeten maken. Dus als straks de markt consolideert, zullen de prijzen ongetwijfeld de hoogte in gaan. Als dat geen reden is om je cloud-services eens goed tegen het licht te houden…

Lees verder

Laatste IT-nieuws? Volg IDC Metri op LinkedIn

Nieuwsbrief

Boeingavenue 238 - 1119 PZ Schiphol-Rijk - Nederland - Tel + 31 20 655 1777